Tynki z gliny
Glina jest najstarszym materiałem budowlanym świata. Jej właściwości znane były i stosowane już od starożytności. W podstawowej formie wykorzystywano ją przy budowie prymitywnych lepianek, a po przerobieniu wyrabiano z niej cegły i dachówki. Jako surowiec, glina jest materiałem ogólnodostępnym, całkowicie niepalnym i zdrowym.
Główne cechy materiałów wykonanych z gliny to:
¤ niezwykła plastyczność i urabialność pozwalająca na dowolne kształtowanie formy; ¤ niski współczynnik przewodzenia ciepła z jednoczesną dużą zdolnością akumulacyjną ciepła; ¤ całkowita niepalność; ¤ "oddychanie", czyli naturalne wchłanianie i odparowywanie wilgoci, utrzymując na stałym właściwym poziomie wilgotność pomieszczeń ¤ zabezpieczają przed szkodliwym promieniowaniem; ¤ naturalny ciepły kolor.
Wszystkie te cechy powodują że glina i materiały budowlane z niej wykonane znajdują coraz większą ilość zwolenników także w Polsce. W Europie zachodniej glina i gliniane elementy budowlane zawsze uważane były za materiał szlachetny i zdrowy.
Firma Baumit po połączeniu z firmą Bayosan znacznie rozszerzyła asortyment swoich materiałów, znalazły się tam między innymi tynki z gliny: VL 14 H, G, F, które są tematem artykułu. Choć glina jako surowiec występuje dość powszechnie, nie wszystkie złoża nadają się do wyrobu tynków, proces przerobu i składowania surowca jest dość pracochłonny. Dlatego firma Baumit proponuje gotowe produkty, pakowane w worki, do których wystarczy dolać wody. Glina jest jedynym materiałem budowlanym, który do czasu wypalenia nie ma ograniczonego czasu wiązania. Dlatego też obróbka materiałów glinianych jest stosunkowo prosta i przyjemna. Ewentualne poprawki można wykonać prawie zawsze, wystarczy jedynie zmoczyć materiał, który staje się znów plastyczny i gotowy do obróbki. Jest to też jedyny materiał, za który płaci się tylko raz, w przypadku przebudowy lub remontu, tynk po skuciu, rozdrobnieniu i zarobieniu z wodą można nanieść powtórnie.
Naturalny, ciepły kolor tynków z gliny kreuje atmosferę relaksu i odprężenia, a tym samym sprawia, iż są one coraz chętniej stosowane również w budownictwie współczesnym
Należy mieć świadomość, że tynki z gliny nie mogą być zbyt cienkie, nie można ich także kłaść na podłoża niemineralne (płyta OSB, płyta gips-karton). Optymalna grubość umożliwiająca dużą pojemność wewnętrzną na gromadzenie wilgoci to 10-20 mm. Najlepiej jeśli tynki z gliny kładzie są bezpośrednio na mury bez tynków. W przypadku już wykonanych tynków cementowo-wapiennych, należy sprawdzić ich związanie z podłożem, gdyż tynki gliniane są ciężkie. Na gładkie podłoża, np. beton szalunkowy, należy wykonać pomost przyczepny z materiału HM 50 nakładanego na grzebień. Przed nałożeniem każdej warstwy tynku glinianego należy wykonać "szprycę" zwiększającą przyczepność, z materiału VL 14H. Tynk z grubym ziarnem (0-3 mm) VL 14G ma za zadanie wyrównać podłoże i występuje głównie jako tynk podkładowy pod warstwę drobnego tynku, ziarno (0-1,2 mm) VL 14F. Ale gdy nie zależy nam na gładkich powierzchniach, a grubsza "surowa" faktura lepiej komponuje się z kamieniem lub drewnem, tynk gruby VL 14G może pozostać jako warstwa ostateczna. Możliwość kształtowania powierzchni jest dowolna i zależy jedynie od umiejętności wykonawcy i oczekiwań inwestora. Naturalny, ciepły kolor tynków z gliny powoduje, że najczęściej nie są one malowane. Na życzenie można zamówić tynk gliniany barwiony w masie w 8 kolorach lub malować farbami zapewniającymi powłoki otwarte nie dające naprężeń, np. farby wapienne, wapienno kazeinowe lub silikatowe. Każde pokrycie malarskie powoduje jednak zmianę cech odwracalności i chłonności materiału i powinno być dobrze przemyślane. Naturalna, nie malowana warstwa tynku glinianego ma największe możliwości pochłaniania wilgoci, zapachów (dym nikotynowy), jest także elektrostatycznie obojętna (nie utrzymuje kurzu). Tynki z gliny są tynkami wewnętrznymi polecanymi szczególnie do starych obiektów gdzie pierwotnie były stosowane.
System tynków glinianych - kolejność warstw
Poszukiwanie przez architektów czegoś nowego i niepowtarzalnego spowodowało że tynki z gliny coraz częściej stosowane są we współczesnych domach, zwłaszcza w pomieszczeniach przeznaczonych na wypoczynek.